Coach – trener osobisty. Kto to taki?

Posted by | · · · · | Bez kategorii | Brak komentarzy do Coach – trener osobisty. Kto to taki?

W ostatnich latach bardzo popularną formą wsparcia rozwoju osobistego lub zawodowego stał się coaching. W Polsce jest coraz więcej szkół posiadających akredytację międzynarodowych organizacji coachingach, które oferują ciekawie programy szkoleniowe dla osób pragnących zajmować się zawodowo coachingiem. I dobrze się stało, że zawód coacha został umieszczony w zaktualizowanej klasyfikacji zawodów i specjalności pod nazwą: „Trener osobisty (coach, mentor, tutor)”, choć nie ma w niej zdefiniowanych wymagań kwalifikacyjnych i kompetencyjnych. W praktyce za weryfikację kwalifikacji zawodowych coacha odpowiadają krajowe lub międzynarodowe organizacje akredytacyjne (np. ICF, EMCC, ICC). Niewątpliwie posiadanie jednej z tych akredytacji uwierzytelnia profesjonalizm coacha. Faktem jest, że nieustanie wzrasta liczba coachów niczym grzyby po deszczu, którzy oferują coraz bardziej wykwintne formy coachingu. Można posunąć się nawet do stwierdzenia, że coaching stał się modny. A skoro coaching stał się trendy, to zaczął wzbudzać coraz większe zainteresowanie wśród różnych osób, którzy jednocześnie zaczęli uświadamiać sobie wagę rozwoju osobistego. I to dla tych osób chciałbym napisać parę słów na temat coachingu. Dlaczego? Wpisanie zawodu coacha do klasyfikacji zawodów i specjalności pod nazwą „trener osobisty” może wprowadzać pewne zamieszanie wśród osób, które są nieobeznane w temacie coachingu. Czy coach znaczy to samo co trener? Czy rola coacha jest tożsama z rolą trenera? Jak wybrać dobrego coacha?

Dosłowne tłumaczenia z języka angielskiego słowa coach na język polski znaczy trener. A trenera określa się często coachem na przykład drużyny piłkarskiej. Zamienne używanie tych słów bierze się stąd, że współczesne rozumienie pojęcia coach wywodzi się między innymi ze sportu, gdzie funkcjonował zawód coacha czyli trenera. Na marginesie można przypomnieć, że to amerykański psycholog sportu Coleman Griffith oraz Timothy Gallwey, amerykański trener tenisa przyczynili się do popularyzacji pojęcia coachingu w sporcie. To w ich publikacjach zaczęły przenikać się pojęcia trenera i coacha. Czy można zatem używać zamiennie tych słów? Na gruncie rozwoju osobistego i zawodowego nie można postawić znaku równości pomiędzy tymi słowami. Dlaczego? Ponieważ trener i coach to nie to samo. Ich role w rozwoju osobistym i zawodowym są nieco inne.

Zacznijmy od roli trenera. W prowadzeniu szkoleń trener/szkoleniowiec jest ekspertem w jakiejś dziedzinie wiedzy, którą zamierza przekazać swoim słuchaczom. Jego celem jest ćwiczenie czy wręcz wytrenowanie u uczestników szkolenia określonych umiejętności, potrzebnych im w życiu osobistym lub zawodowym. Trener ponosi większą odpowiedzialność za realizację celów szkoleniowych oraz efekty samego szkolenia. To on określa cele szkoleniowe, projektuje szczegółowy scenariusz całego procesu szkolenia, przekazuje wiedzę teoretyczną i praktyczną uczestnikom szkolenia, doskonali określone umiejętności swoich słuchaczy, daje im wskazówki i rady. W trakcie szkolenia niejednokrotnie modeluje on zachowania słuchaczy oraz prowadzi procesy uczenia się przez powtarzanie polegające na wielokrotnym pobudzaniu i wzmacnianiu oczekiwanych reakcji u słuchaczy. To pokazuje, że podczas szkolenia trener pełni wiele ról, które niekoniecznie pokrywają się z rolami coacha w procesie coachingu.

Na samym początku warto zaznaczyć, że coaching jest procesem współpracy pomiędzy coachem a coachee, która ma charakter partnerski. Coach i coachee stają się partnerami w podróży z określonego wspólnie „tu i teraz” do wyznaczonego przez coachee „tam”. Zaś trening opiera się bardziej na relacji nauczyciel – uczeń. Trener występuje w roli eksperta w jakiejś dziedzinie, a słuchacz nabywa wiedzę, rozwija umiejętności i doskonali kompetencje. W coachingu jest nieco inaczej, to coachee staje się ekspertem w swoich sprawach. To on wskazuje cele rozwojowe, które chce osiągnąć, określa kroki dojścia do nich, a coach z uwagą i zaangażowaniem towarzyszy mu na drodze rozwoju, wspierając go w lepszym wykorzystaniu swojego potencjału oraz strategii działania. Jakie są zatem role coacha? Coach wchodzi w szczególnego rodzaju relację z coachee, która opiera się na zaufaniu, szczerości i poufności. Jest głęboko przekonany, że klient posiada wszelkie zasoby, aby osiągnąć cele, które stawia przed sobą. Jest zainteresowany tym, co mówi klient? Inspiruje klienta do postrzegania konkretnych sytuacji życiowych z różnych perspektyw. Zadaje „przenikliwe pytania”, które pobudzają i angażują klienta do działania, refleksji i kreatywności. Dostarcza klientowi narzędzi do samodzielnego budowania motywacji. Wspiera klienta w odkrywaniu i efektywnym wykorzystaniu osobistego potencjału i mocnych stron. Umacnia wiarę klienta w jego możliwości. Zachęca go do podejmowania trudnych wyzwań.

Powyższe rozważania pokazują, że jest zasadnicza różnica pomiędzy rolami trenera a rolami coacha. Jeśli w prowadzeniu szkoleń trener jest ekspertem, którzy przekazuje wiedzę i doskonali umiejętności słuchaczy, to w coachingu sam klient staje się ekspertem od swoich spraw osobistych lub zawodowych. To on wskazuje cel, który chce osiągnąć, określa kroki dojścia do niego, a coach towarzyszy mu w drodze po sukces, dając swoją uwagę i zaangażowanie. Jeśli już dostrzegasz różnicę pomiędzy coachingiem a szkoleniem, rolami coacha a rolami trenera, to wybór formy wsparcia rozwoju należy już do Ciebie. Oczywiście przy wyborze warto kierować się własnymi potrzebami. Wybierz to, czego bardziej potrzebujesz – szkolenia lub coachingu. Ja jednak chciałbym zachęcić Cię do rozpoczęcia przygody z coachingiem. Nie dlatego, że jest on dzisiaj modny, ale dlatego, że w większości przypadków jest on naprawdę skuteczny. Coaching i trening różnią się skutecznością i trwałością efektów. Generalnie trwałość efektów coachingu jest o wiele wyższa od trwałości efektów szkolenia, co potwierdzają wyliczenia zwrotu z inwestycji w coachingu (ROI). Jeśli już zdecydujesz się na coaching, to pojawi się kolejna trudność w wyborze. Jakiego coacha wybrać? Jak we wszystkich obszarach życia lepiej trafić do dobrego mechanika, lekarza, księdza, trenera, coacha niż do marnego. Przy wyborze coacha zwróć uwagę na jego wiarygodność. Czy jest on dyplomowanym lub akredytowanym coachem? Jak już to zrobisz to zwróć uwagę na jego standardy etyczne, umiejętności i kompetencje, doświadczenie zawodowe, zaangażowanie i empatię. Jak to uczynić? Niech pomocą będą słowa z Biblii: „Proście, a będzie wam dane; szukajcie, a znajdziecie; kołaczcie, a otworzą wam”. Proście waszych znajomych o rekomendacje lub referencje coacha; szukajcie w Internecie informacji o coachu i w końcu kołaczcie, to znaczy dzwońcie lub piszcie do coacha, który wzbudza wasze zaufanie. Kołczcie, czyli umówcie się na pierwszą sesję coachingu online lub face to face z coachem, aby potwierdzić wstępny wybór. Wielu coachów proponuje pierwszą sesją pro bono (za darmo). Jest do doskonała okazja do tego, by nieco poznać coacha, jego zasady etyczne, metody działania i ostatecznie potwierdzić dokonany wybór coacha. W sercu znajdziesz potwierdzenie wyboru!

 


Brak komentarzy

Comments are closed.