Coaching a inne formy wspierania rozwoju

Posted by | · · · · · · · | Bez kategorii | Brak komentarzy do Coaching a inne formy wspierania rozwoju

Coaching w Polsce pojawił się pod koniec ostatniej dekady XX wieku. Staje się on coraz bardziej popularnym narzędziem rozwoju. Dynamicznie rozwijają się nowe szkoły oferujące różne odmiany coachingu. Wzrasta liczba coachów, którzy proponują ciekawe formy coachingu. Coraz więcej ludzi uświadamia sobie wagę rozwoju osobistego. Wiele osób zastanawia się nad tym jak przekształcić swoje życie, by żyć w zgodzie ze sobą. To suponuje, że są osoby, które chciałoby się dowiedzieć nieco więcej o coachingu i o tym, co go odróżnia od innych formach rozwoju. Dlatego też ten artykuł ma przybliżyć czytelnikowi podstawowe różnice pomiędzy coachingiem a innymi formami wspierania rozwoju, aby klient potrafił wybrać właściwą formę wsparcia dla siebie.

Etymologiczną ciekawostką jest to, że pojęcie coaching pochodzi od miejscowości Kocs na Węgrzech, gdzie od XV w. produkowano pojazdy kołowe koczi, które pełniły rolę środka transportu służącego przemieszczaniu się w przestrzeni fizycznej. Z biegiem czasu coaching zaczął nabierać bardziej wewnętrznego znaczenia związanego z procesem przemieszczania się w przestrzeni psychologicznej, w której coach pomagał klientowi osiągać wyznaczone cele. Wielu autorów podkreśla, że duży wpływ na popularyzację pojęcia coachingu w latach 70. XX w. miał sport i biznes, ale nie tylko one. Wpływ na rozwój coachingu miały również inne dziedziny: neurobiologia, antropologia, socjologia, andragogika, filozofia czy edukacja dorosłych.

W ramach coachingu można wyróżnić wiele jego odmian. Coaching można dzielić ze względu na obszary życia, w których praktyka coachingu jest podejmowana: coaching biznesowy, coaching życiowy, coaching kariery, coaching edukacyjny, coaching sportowy, coaching zdrowia, coaching duchowy, coaching międzykulturowy, itp. Można go również dzielić ze względu na specyfikę klienta – coaching indywidualny lub coaching zespołu. Można go także dzielić ze względu na rodzaj organizacji – coaching organizacyjny lub small business. W rzeczywistości każdą z wymienionych odmian coachingu można jeszcze dzielić na podrodzaje. Pojawianie się nowych odmian coachingu wskazuje na to, że znajduje się on w stadium dynamicznego rozwoju.

Generalnie coaching jest wspieraniem rozwoju osób w taki sposób, aby odkrywały one swój potencjał, osiągały obrane cele i realizowały wyzwania w różnych obszarach życia. Chociaż w ramach coachingu wyróżnia się wiele jego rodzajów, to jednak proces coachingu w większości przypadków pozostaje taki sam. Wszystkie te odmiany coachingu można ogólnie nazwać coachingiem skierowanym na poprawę efektywności działania. Statystycznie najpopularniejszy jest coaching biznesowy. Wykorzystywany jest on do wspierania rozwoju zawodowego członków określonych organizacji. Proponowany jest właścicielom firm, przedsiębiorcom, dyrektorom i kierownikom. Coaching biznesowy wspiera klientów w efektywnym osiąganiu celów, odkrywaniu nowych możliwości i wprowadzaniu korzystnych zmian w biznesie. Coraz większą popularnością cieszy się również coaching życiowy (life coaching). Jego istotą jest dążenie do osobistego rozwoju i wzrostu jakości życia. Daje on możliwość wprowadzenia długo oczekiwanych zmian w wybranym obszarze życia osobistego, np. zdrowia, relacji, związku, wychowania, itp.

Trudno jest postawić wyraźną linię demarkacyjną pomiędzy różnymi formami coachingu, choć takie granice wyznaczają im obszary życia, ponieważ człowiek w procesie coachingu jest całością, jednym spójnym systemem, połączonym naczyniem. Oznacza to, że wprowadzenie zmiany w jakimś obszarze życia osobistego, powoduje zmianę w życiu zawodowym. A praca zawodowa wpływa na sposób funkcjonowania życia osobistego i rodzinnego. Należy jednak podkreślić, że coaching w porównaniu do innych form rozwoju ma różną dynamikę i opiera się na innych założeniach, dlatego warto pokrótce omówić coaching i inne formy rozwoju, aby klient miał świadomość tych różnic i potrafił wybrać właściwą formę wsparcia dla siebie. Oto kilka podstawowych różnić między coachingiem a innymi formami rozwoju.

Coaching a mentoring

Mentoring jest procesem wspierania klienta, w którym mentor występuje w roli eksperta posiadającego większą wiedzę i doświadczenie od swojego klienta w określonym obszarze życia zawodowego lub osobistego. Można powiedzieć, że mentoring opiera się bardziej na relacji mistrz-uczeń, w której ten pierwszy przekazuje wiedzę ekspercką słuchaczowi. Tymczasem coaching opiera się bardziej na relacji partnerskiej, w której to sam klient określa cele rozwojowe i wyznacza kierunki działania, a coach wspiera go w lepszym wykorzystywaniu swoich zasobów. Warto tu dodać, że coach niekończenie musi specjalizować się w zawodowej dziedzinie klienta.

Coaching a doradztwo

W doradztwie, które najczęściej odnosi się do środowiska organizacyjno-biznesowego, najważniejszym celem jest dostarczenie klientowi gotowych wariantów rozwiązań. Doradca jako profesjonalista w określonej dziedzinie przeprowadza ekspertyzę jakiegoś problemu, przygotowuje rozwiązania i towarzyszy klientowi we wdrażaniu ich. W coachingu to klient jest źródłem pomysłów, propozycji i rozwiązań, a coach jedynie wspiera go w lepszym wykorzystaniu jego potencjału i mocnych stron, w efektywniejszym wykorzystaniu jego strategii działania. W tym przypadku coach również nie musi być ekspertem w dziedzinie zawodowej klienta.

Coaching a psychoterapia

Psychoterapia jest pomocą natury psychologicznej, leczeniem zaburzeń i dysfunkcji, uwalnianiem od cierpienia dla lepszego funkcjonowania emocjonalnego człowieka. Jest często związana z problemami zdrowia psychicznego człowieka (np. depresja, zaburzenia osobowości, uzależnienia, nerwice). Psychoterapia jest bardziej długotrwała i ma charakter bardziej retrospektywny, gdzie pacjent odnosi się często do nieuświadomionych traum z przeszłości, by uwolnić się od nich. Coaching zaś ma charakter bardziej prospektywny, w którym klient koncentruje się na rozwoju swojego potencjału i realizacji celów osobistych lub zawodowych. Jeśli psychoterapia prowadzi do uświadamiania traum z przeszłości, by się od nich uwolnić, to coaching prowadzi raczej do uświadamiania nowych możliwości rozwojowych. Ważne jest to, aby coach potrafił rozpoznać specyficzne symptomy klienta wykraczające poza coaching, by ewentualnie skierować go do odpowiedniego specjalisty.

Coaching a trening

W prowadzeniu szkoleń trener jest ekspertem w jakiejś dziedzinie wiedzy. Jego rola w szkoleniu jest bardziej dyrektywna niż w coachingu. To trener określa cele szkoleniowe, przygotowuje szczegółowy scenariusz całego procesu szkolenia, doskonali umiejętności i kompetencje swoich słuchaczy. Jego podstawowym celem jest przygotowanie słuchaczy do efektywniejszej pracy po zakończeniu szkolenia. W coachingu wygląda to nieco inaczej. Coaching jest procesem opartym bardziej na relacji partnerskiej coach-coachee, która opiera się na zaufaniu, szczerości i poufności. W coachingu to sam klient wyznacza częstotliwość i formę wsparcia, wskazuje cele rozwojowe, określa kroki dojścia do nich, a coach towarzyszy mu w drodze po sukces. Coaching i trening różnią się również skutecznością i trwałością efektów. Generalnie trwałość efektów coachingu jest o wiele wyższa od efektów szkolenia, co potwierdzają wyliczenia zwrotu z inwestycji w coachingu (ROI).

Powyższe rozważania pokazują, że nie można zamiennie określać coachingiem innych form rozwoju: mentoringu, doradztwa, terapii i treningu. Jednym słowem, coaching różni się od innych form wspierania rozwoju. W swojej istocie coaching ma charakter bardziej partnerski i wspierający, opiera się w większym stopniu na zasobach i mądrości klienta, nacechowany jest większym balansem pomiędzy rozwojem a osiąganiem wymiernych rezultatów przez klienta. Używając metafory można powiedzieć, że coaching to „magis” życia, czyli „więcej” świadomości, efektywności, satysfakcji i spełnienia. Jest on propozycją dla osób, które pragną czegoś „więcej” w życiu i chcą osiągnąć sukces w wybranym obszarze życia.


Brak komentarzy

Comments are closed.